Wat is tandsteen en waarom moet je het verwijderen?

Wat is tandsteen en waarom moet je het verwijderen?

Tandsteen is een hardnekkige ophoping van tandplak die op je tanden en kiezen ontstaat. Als je tandplak – een kleverige laag bacteriën – niet goed verwijdert door te poetsen en flossen, kan het na verloop van tijd verharden. Dit proces gebeurt sneller wanneer er veel kalk in je speeksel zit. Het resultaat? Tandsteen, dat je niet meer zomaar met een tandenborstel weg krijgt.

Tandsteen kan geel of bruin van kleur zijn en zit meestal vlak bij het tandvlees. Het ziet er niet alleen onfris uit, maar het vormt ook een ideale broedplaats voor nieuwe bacteriën. Hierdoor kan het tandvlees geïrriteerd raken en uiteindelijk leiden tot ontstekingen, zoals gingivitis of parodontitis.

Maar wat kun je eraan doen? En kun je tandsteen zelf verwijderen of heb je altijd een tandarts nodig?

Tandsteen verwijderen: hoe werkt dat precies?

Tandsteen professioneel laten verwijderen bij de tandarts

De meest effectieve en veilige manier om tandsteen te verwijderen, is via een professionele reiniging bij de tandarts of mondhygiënist. Hierbij wordt gebruikgemaakt van een speciaal apparaat – vaak een ultrasoon reiniger – dat met trillingen en waterdruk het tandsteen los trilt. De behandeling is meestal pijnloos, tenzij je ontstoken tandvlees hebt.

Je hoeft je trouwens niet te schamen voor tandsteen. Bijna iedereen heeft er op een bepaald moment mee te maken. Maar het regelmatig laten verwijderen helpt wel om je gebit en tandvlees gezond te houden.

Hoe vaak moet je tandsteen laten verwijderen?

Over het algemeen wordt geadviseerd om twee keer per jaar een gebitsreiniging te laten doen. Als je echter snel last hebt van tandsteenopbouw of gevoelige tanden en tandvlees, kan vaker nodig zijn. Je tandarts of mondhygiënist kan hier advies over geven.

Tandsteen verwijderen thuis: kan dat eigenlijk wel?

Hoewel tandsteen hard is en niet zomaar met tandenpoetsen verdwijnt, zijn er tegenwoordig hulpmiddelen die je thuis kunt gebruiken om milde tandsteenophoping zelf aan te pakken of om nieuwe vorming te voorkomen.

Tandsteen verwijderaar: werkt het echt?

Een tandsteen verwijderaar is een hulpmiddel – vaak in pen-, haak- of elektrisch vorm – waarmee je tandsteen handmatig kunt weghalen. Dit werkt alleen als het tandsteen nog niet te dik of hard is. Populaire types zijn:

• Tandsteenkrabbers of haakjes: Handmatig instrument, vergelijkbaar met wat een mondhygiënist gebruikt.
• Elektrische tandsteenverwijderaars: Deze maken gebruik van trilling en zijn vaak voorzien van een lampje om beter zicht te bieden.
• Tandsteenverwijderende tandpasta’s: Bevatten ingrediënten zoals baking soda of zink om tandplak en beginnend tandsteen tegen te gaan.

Let wel op: onjuist gebruik van deze tools kan je tandglazuur of tandvlees beschadigen. Wees dus voorzichtig en gebruik ze alleen als je weet wat je doet.

Voorkomen is beter dan genezen: hoe voorkom je tandsteen?

Het beste wat je kunt doen tegen tandsteen, is voorkomen dat het überhaupt ontstaat. Met een goede mondhygiëne verklein je de kans op tandsteen aanzienlijk.

Tips om tandsteen te voorkomen

1. Poets twee keer per dag grondig

Gebruik bij voorkeur een elektrische tandenborstel, want die verwijdert meer tandplak dan een handtandenborstel. Neem hier minstens twee minuten de tijd voor.

2. Flos of gebruik ragers

Tandplak nestelt zich ook tussen je tanden. Gebruik dagelijks flosdraad, tandenstokers of ragers om deze plekken schoon te houden.

3. Gebruik een tandpasta met fluoride

Fluoride versterkt je tandglazuur en helpt bij het voorkomen van gaatjes en tandsteen.

4. Beperk suiker en zuren in je voeding

Bacteriën in tandplak zetten suikers om in zuren. Deze zuren tasten je glazuur aan en zorgen voor snellere tandsteenopbouw.

5. Ga regelmatig naar de tandarts

Zelfs met goede verzorging is het verstandig om twee keer per jaar je gebit professioneel te laten controleren en reinigen.

Tandsteen bij kinderen: is dat ook mogelijk?

Hoewel tandsteen meestal voorkomt bij volwassenen, kunnen kinderen er ook last van krijgen. Zeker als ze veel suiker eten, slecht poetsen of beugels dragen. Leer kinderen daarom op jonge leeftijd hoe belangrijk goede mondhygiëne is, en controleer regelmatig hun tanden.

Wanneer moet je tandsteen zeker laten verwijderen?

Er zijn momenten waarop je niet te lang moet wachten met het verwijderen van tandsteen:

• Je tandvlees bloedt bij het poetsen of flossen
• Je hebt een slechte adem die niet verdwijnt
• Je ziet of voelt verharde aanslag op je tanden
• Je tandvlees begint zich terug te trekken

In al deze gevallen kan tandsteen een belangrijke oorzaak zijn, en is het tijd om in actie te komen.

Wat kost het verwijderen van tandsteen?

De kosten hangen af van waar je de behandeling laat doen en of je aanvullende tandartsverzekering hebt. Gemiddeld kost een gebitsreiniging tussen de €40 en €90. Bij een aanvullende verzekering worden deze kosten vaak (deels) vergoed.

Een gezond gebit begint bij preventie

Tandsteen is vervelend, maar gelukkig goed te behandelen én te voorkomen. Regelmatig poetsen, flossen en professionele reinigingen vormen de basis. Als je tandsteen wilt verwijderen, kun je kiezen voor een bezoek aan de tandarts of – als het nog mild is – een tandsteen verwijderaar gebruiken. Let daarbij altijd op de veiligheid van je tandvlees en glazuur.

Door bewust met je mondgezondheid om te gaan, bespaar je niet alleen op tandartskosten, maar zorg je ook voor een frisse adem, gezond tandvlees en een stralende lach.

FAQs

Wat is het verschil tussen tandplak en tandsteen?

Tandplak is een zachte, kleverige laag bacteriën. Als het niet wordt verwijderd, verandert het in hard tandsteen.

Kan tandsteen vanzelf verdwijnen?

Nee. Eenmaal gevormd tandsteen kan alleen mechanisch worden verwijderd, bijvoorbeeld door de tandarts of met speciale tools.

Is tandsteen gevaarlijk?

Op zichzelf is tandsteen niet schadelijk, maar het kan tandvleesproblemen en ontstekingen veroorzaken als het niet wordt verwijderd.

Hoe weet ik of ik tandsteen heb?

Je kunt tandsteen herkennen aan gele of bruine randjes langs je tandvlees of een ruw gevoel als je met je tong langs je tanden gaat.